Công ty nào hưởng lợi nhờ chính sách mới của SEC?

Khung pháp lý thử nghiệm mới từ Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) nhằm đưa cổ phiếu Mỹ lên blockchain công khai đang mở ra cơ hội kinh doanh hạ tầng, lưu ký và thanh toán trị giá hàng tỷ USD cho các ông lớn trong ngành.

Theo báo cáo mới nhất từ ngân hàng đầu tư Goldman Sachs và Citizens, sáng kiến thúc đẩy Tokenized Stocks của SEC đang tạo tiền đề cho một bước ngoặt lớn của thị trường tài chính số. Dù chương trình thử nghiệm này ban đầu còn nhiều giới hạn, các nhà phân tích nhận định ít nhất 3 công ty lớn đang ở vị thế đắc địa để đón đầu dòng tiền tỷ Đô.

Khung pháp lý đổi mới 5 năm của SEC có gì đáng chú ý?

Theo cơ chế miễn trừ đổi mới (innovation exemption) có thời hạn 5 năm được SEC thúc đẩy, các cổ phiếu Mỹ đạt chuẩn sẽ được phép phát hành và giao dịch thông qua các nhà tạo lập thị trường tự động (Automated Market Maker - AMM) trên các blockchain công khai.

Tuy nhiên, SEC cũng đặt ra các điều kiện khắt khe:

• Bảo toàn đầy đủ quyền của cổ đông: Token đại diện cho cổ phiếu phải bảo đảm các quyền lợi cơ bản như nhận cổ tức và quyền bỏ phiếu biểu quyết, tương đương với cổ phiếu cơ sở truyền thống.
• Quyền phản đối của doanh nghiệp phát hành: Doanh nghiệp niêm yết có quyền lên tiếng phản đối trước khi bất kỳ bên thứ ba nào tiến hành token hóa cổ phiếu của họ. Vấn đề này vừa qua đã trở thành tâm điểm chú ý khi CEO của chuỗi rạp phim AMC Entertainment công khai chỉ trích Robinhood vì phát hành token liên kết với cổ phiếu AMC mà chưa có sự đồng thuận từ công ty.
• Hạn chế quy mô: Cơ quan quản lý áp đặt trần khối lượng giao dịch cũng như số lượng mã cổ phiếu được phép niêm yết trên từng nền tảng thử nghiệm.

Coinbase: Lợi thế hạ tầng và hệ sinh thái Base

Các chuyên gia Goldman Sachs đánh giá Coinbase có vị thế thuận lợi trên nhiều mảng kinh doanh:

• Sản phẩm sẵn có: Danh mục cổ phiếu token hóa hiện tại của Coinbase đã đáp ứng phần lớn các tiêu chuẩn của SEC, từ cơ chế trả cổ tức đến các quyền tương đương cổ phiếu gốc. Mới đây, CEO Brian Armstrong cũng xác nhận tính năng bỏ phiếu (voting rights) sẽ sớm được tích hợp để tuân thủ trọn vẹn quy định.
• Hạ tầng lưu ký và phát hành: Dịch vụ lưu ký cấp tổ chức (Coinbase Custody) và nền tảng Coinbase Tokenize sẵn sàng cung cấp cơ sở hạ tầng cho các định chế truyền thống muốn đưa tài sản lên mạng lưới on-chain.
• Hưởng lợi từ AMM và Layer-2: Do sàn giao dịch tập trung của Coinbase hoạt động theo mô hình sổ lệnh truyền thống (order book), sàn sẽ cần xây dựng hạ tầng mới hoặc định tuyến thanh khoản sang các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) vận hành theo cơ chế AMM — trực tiếp thúc đẩy hoạt động trên mạng Layer-2 Base của hãng.

Robinhood: Động lực chuyển đổi mô hình sở hữu

Dù đang tích cực triển khai cổ phiếu mã hóa ở thị trường quốc tế, Robinhood vẫn phải đối mặt với một số rào cản kỹ thuật nếu muốn áp dụng khung quy định mới tại Mỹ:

• Các tokenized stock của Robinhood ở thị trường nước ngoài chủ yếu hoạt động dưới dạng phái sinh (mang lại mức độ tiếp cận biến động giá chứ chưa trao quyền sở hữu thực sự). Để hợp chuẩn tại Mỹ, Robinhood cần nâng cấp sản phẩm để cấp toàn bộ quyền cổ đông cho người nắm giữ token.
• CEO Vlad Tenev đã phát đi tín hiệu về việc tích hợp tính năng hoàn đổi cổ phiếu thực tế cũng như quyền biểu quyết trong thời gian tới.
• Các nhà phân tích của Citizens tin tưởng Robinhood sẽ bắt nhịp rất nhanh, tận dụng kinh nghiệm từ thị trường ngoài nước cùng chiến lược mở rộng Robinhood Chain.

Circle: Bệ phóng thanh toán bằng Stablecoin

Không chỉ các nền tảng môi giới và giao dịch hưởng lợi, đơn vị phát hành đồng stablecoin USDC là Circle cũng đứng trước cơ hội mở rộng thị phần thanh khoản.

Khi các chứng khoán mã hóa được mua bán xuyên suốt 24/7 trên blockchain công khai, nhu cầu về một đồng tiền số ổn định làm phương tiện định giá và thanh toán tức thì là điều tất yếu. 

Sự bùng nổ của tokenized stock được kỳ vọng sẽ gia tăng đáng kể khối lượng luân chuyển và dự trữ của stablecoin trong các giao dịch chứng khoán on-chain.

Tổng kết

Động thái của SEC đánh dấu bước đi quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giữa TradFi và DeFi. Mặc dù các rào cản kỹ thuật và giới hạn giao dịch ban đầu vẫn còn, các công ty dẫn đầu sở hữu hạ tầng vững chắc, tuân thủ pháp lý và có hệ sinh thái L2/DEX như Coinbase, Robinhood cùng Circle đang nắm giữ lợi thế tiên phong vượt trội.

Nội dung chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư.