Ethereum Researchers muốn hạn chế phần thưởng Staking

Một nhóm các nhà nghiên cứu Ethereum hàng đầu vừa công bố đề xuất EIP-8363 nhằm cắt giảm phần thưởng staking khi tỷ lệ ETH được khóa tiến tới mốc 50%. Tuy nhiên, kế hoạch này đang đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà phát triển, solo validator và các dự án DeFi.

Một đề xuất cải tiến mới xuất hiện mang tên EIP-8363 (với cơ chế Tapered Issuance Burn) đang trở thành tâm điểm tranh cãi trong cộng đồng Ethereum. 

Được soạn thảo bởi nhóm 6 nhà nghiên cứu và phát triển uy tín bao gồm Justin Drake từ Ethereum Foundation và Jérôme de Tychey, đề xuất này hướng tới việc điều chỉnh chính sách phát hành token của mạng lưới, giảm dần lợi nhuận của validator khi lượng ETH tham gia staking tăng cao.

Cơ chế hoạt động của EIP-8363

Theo nội dung dự thảo EIP-8363, mạng lưới Ethereum sẽ thực hiện cơ chế đốt (burn) một tỷ lệ phần thưởng lớp đồng thuận (consensus rewards) tăng dần khi tổng lượng ETH được stake tiệm cận ngưỡng 60,25 triệu ETH (tương đương khoảng 50% tổng cung ETH hiện tại).

Các researchers thảo luận về phần thưởng staking. Ảnh AI minh họa.

• Mốc triệt tiêu 100%: Khi lượng ETH stake đạt ngưỡng 60,25 triệu ETH, tỷ lệ khấu trừ/đốt phần thưởng sẽ đạt 100%.
• Lộ trình áp dụng: Các thay đổi này được thiết kế để triển khai dần dần trong thời gian 18 tháng.
• Đỉnh phát hành: Tỷ lệ phát hành tối đa sẽ bị khống chế ở mức 0,5%/năm (khi lượng ETH stake ở khoảng 20%) và sẽ giảm dần về 0 khi tỷ lệ stake chạm mốc giới hạn.

EIP-8363 được xuất bản chỉ hai ngày trước thời hạn chót nộp các đề xuất cho bản nâng cấp Hegotá của Ethereum, làm dấy lên nghi vấn liệu cộng đồng có đủ thời gian để đánh giá toàn diện tác động kinh tế học (tokenomics) của nó hay không.

Lý do các nhà nghiên cứu muốn giảm phần thưởng Staking

Nhà nghiên cứu Jérôme de Tychey chỉ ra rằng tỷ lệ ETH được mang đi staking đã vượt mốc 33% vào tháng 4 vừa qua. Nếu giữ nguyên mô hình hiện tại, lợi suất staking sẽ không bao giờ giảm xuống dưới 1,5% ngay cả khi 100% lượng ETH trên thị trường được stake.

Số lượng Validator trên mạng Ethereum. Nguồn: Token Terminal.

Kịch bản này tạo ra nhiều rủi ro lớn đối với Ethereum:

• Sự pha loãng tài sản (Dilution Tax): Việc phát hành ETH không giới hạn được ví như một khoản "thực thuế" đánh vào người nắm giữ ETH gốc. Nếu không stake, tài sản của người dùng sẽ bị pha loãng giá trị.
• Nguy cơ tập trung hóa: Tỷ lệ stake tiếp tục tăng (dự báo có thể vượt 55% vào năm 2028) sẽ đẩy một lượng lớn ETH vào tay các custodians và các nền tảng Liquid Staking.
• Đánh mất tính trung lập của ETH: Khi LSTs thay thế ETH nguyên bản để trở thành đồng tiền giao dịch chính trong hệ sinh thái, ETH sẽ mất đi vai trò là một tài sản lưu trữ giá trị (store of value) trung lập và không cần đặt niềm tin vào bên thứ ba (trustless).

"Sự kết hợp giữa EIP-8363, EIP-1559 và cơ chế đốt phí Blob sẽ giúp nguồn cung ETH thường xuyên giảm (phát thải âm). Ethereum sẽ trở thành giao thức có ngân sách bảo mật bền vững và ít bị pha loãng nhất thị trường." — Jérôme de Tychey chia sẻ.

Góc nhìn này cũng nhận được sự đồng thuận từ phía Grayscale. Trưởng bộ phận nghiên cứu của Grayscale, ông Zach Pandl, từng nhận định rằng việc giới hạn ưu đãi staking sẽ mang lại tác động tích cực cho giá ETH trong dài hạn.

Làn sóng phản đối: "Lợi bất cập hại" cho hệ sinh thái?

Mặc dù có mục tiêu bảo vệ tính kinh tế của mạng lưới, EIP-8363 đang gặp phải sự chỉ trích gay gắt từ các đại diện hàng đầu trong mảng DeFi và hạ tầng staking:

⚡ Đe dọa các Solo Validator

Mike Silagadze, CEO của Ether.Fi, cảnh báo rằng việc cắt giảm phần thưởng sẽ trực tiếp đào thải các solo staker — những người có chi phí vận hành biên cao hơn và không được hỗ trợ vốn như các tổ chức lớn.

"Điều này vô hình trung sẽ đẩy các solo staker ra khỏi cuộc chơi. Rốt cuộc, những người duy nhất còn khả năng stake sẽ là các thực thể tập trung khổng lồ với chi phí vốn bằng 0." — Mike Silagadze nhấn mạnh.

⚡ Ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường DeFi và dòng vốn tổ chức

Stani Kulechov, người sáng lập giao thức Aave, cho rằng giảm phần thưởng staking sẽ làm suy giảm nhu cầu từ các nhà đầu tư tổ chức đối với ETH, đồng thời thu hẹp hoạt động vay/cho vay trên toàn thị trường DeFi:

"Đề xuất này không đạt được mục tiêu ban đầu mà ngược lại, còn gây tổn hại trực tiếp cho sự phát triển của Ethereum." — Stani Kulechov khẳng định.

Tổng kết

Cuộc tranh luận xung quanh EIP-8363 phản ánh bài toán hóc chuẩn giữa tính bảo mật/sự ổn định kinh tế dài hạn và tính phi tập trung thực tế của Ethereum:

• Một bên muốn siết lạm phát, ngăn chặn sự thống trị của các token LST và biến ETH thành tài sản lưu trữ giá trị cứng cáp.
• Bên còn lại lo ngại rủi ro vô tình trao toàn bộ quyền kiểm soát mạng lưới cho các gã khổng lồ tài chính tập trung, đồng thời kìm hãm sức hút của DeFi.

Các cuộc thảo luận trên diễn đàn Ethereum Magicians và các phiên họp của các nhà phát triển dự kiến sẽ còn tiếp diễn gay gắt trước khi quyết định đưa EIP-8363 vào bản nâng cấp Hegotá được đưa ra.

Nội dung chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư.